παρομοιώσεις…

Οι παρομοιώσεις είναι σπουδαίο εργαλείο στο εργαστήρι της γλώσσας.
Βέβαια, οι πετυχημένες παρομοιώσεις. Γιατί τύπου «είσαι σαν μαλάκας» ή
«πάχυνες, έγινες σαν βόδι» στερούνται φαντασίας, είναι εύκολες και δεν
προσφέρουν τίποτα πέρα από το προσβάλλουμε τη γλώσσα και τον αποδέκτη της
παρομοίωσης. Η παρομοίωση πρέπει να είναι αναγκαία χωρίς όμως να κραυγάζει η
παρουσία της. Στο παραπάνω παράδειγμα ο ομιλητής θα μπορούσε να αρκεστεί στο
«πάχυνες» και να μην εμπλέξει το ζωικό βασίλειο αφού έτσι και αλλιώς το μήνυμα
έχει περαστεί σε όλο του το μεγαλείο. Όταν όμως θέλεις να εκφράσεις το θαυμασμό
σου σε μια γυναίκα, το «είσαι τόσο όμορφη» δεν αρκεί. Είναι φτωχό, έχει ανάγκη
την παρομοίωση για δώσει το στίγμα της, να προσδώσει την ποιότητα και το
μέγεθος και για να δείξει τη διαφορά σε σχέση με το παρελθόν που σε κάποια άλλη
(λιγότερο ή περισσότερο όμορφη) είπες το ίδιο. Έτσι το « είσαι όμορφη σαν μια
Ανατολή στην έρημο» κρύβει μυστήριο, το « είσαι όμορφη σαν λουλούδι που μόλις
άνοιξε τα πέταλά του» έχει λυρισμό, το «είσαι όμορφη σαν τη μάνα μου» κρύβει
κάμποση μαλακία. Βλέπουμε λοιπόν τη μεζούρα που κρατά στα χέρια της η
παρομοίωση φτιάχνοντας το κοκτέιλ των φράσεών μας. Επίσης δεν αλλοιώνει και δεν
προδίδει την ατομικότητα του αντικειμένου της παρομοίωσης σε αντίθεση με τη μεταφορά.
Η διαφορά είναι στο «σαν». Το «είσαι γλυκιά  σαν όνειρο θερινής νύκτας» έχει διαφορά από το
«έχεις τη γλύκα καλοκαιρινού ονείρου». Στην παρομοίωση το «σαν» προστατεύει, δε
μειώνει δεν εξαφανίζει το υποκείμενο, σε αντίθεση με τη μεταφορά που τα φώτα της
σκηνής πέφτουν πάνω στο υποκείμενο του οποίου τις ιδιότητες δανειζόμαστε. Η
προσωποποίηση; Η προσωποποίηση είναι μια εγωιστική εφεύρεση του ανθρώπου που
φέρνει τα πάντα στα μέτρα του… γι’ αυτό θα της φερθώ όπως φέρεται μια όμορφη
Ελληνίδα σε κάποιον που την πλησιάζει σε κάποιο μπαρ…αδιάφορα.

�